Λεωνίδας Κύρκος: Η τελευταία συνέντευξη

 στον Μίλτο Κύρκο

'Ενας όσιος ο Λεωνίδας, ένας πολιτικός ο σύντροφός μας Λεωνίδας Κύρκος/

"τετράδιο εξόδου"

Λεωνίδας Κύρκος «Να σηκωθεί το Εθνος! Αλλά ποιoς θα το σηκώσει;»

Ο ιστορικός ηγέτης της Αριστεράς, μερικές εβδομάδες πριν φύγει από τη ζωή, μίλησε στον Σταύρο Θεοδωράκη 

 

17 Ιουνίου ημέρα Παρασκευή. Πριν από κάποιες εβδομάδες δηλαδή. Η φωνή του ήταν ίδια, ίσως λίγο πιο αδύνατη. «Ελα, έλα να τα πούμε». Το ραντεβού κλείστηκε για το τέλος της εβδομάδας. «Θα σε περιμένω». Εβλεπε ειδήσεις σε μια παλιά τηλεόραση που μόλις ξεχώριζε ανάμεσα στα βιβλία. Η κυρία Ελένη, μια δυνατή Μολδαβή, πήρε εντολή να μας φτιάξει καφέδες. Οπως τις έδινε τις εντολές ο Λεωνίδας. «Θα μας φτιάξεις, βρε Ελένη, δυο καφεδάκια;». Τον δικό του ούτε τον άγγιξε. Ισως να του το απαγόρευαν οι γιατροί και να ήθελε μόνο να τον βλέπει στο φλιτζάνι. Η συνέντευξη - είχα πάει με κάμερες - κύλησε αργά. Κάναμε διαλείμματα αλλά δεν ήταν αυτό. Κάποιες στιγμές σταματούσε. Σαν να βουτούσε σε μεγάλα βάθη. Μια ανάσα - αναστεναγμός; - και συνέχιζε. 

«Σταύρο, τελειώσαμε» μου είπε ξαφνικά. Το καροτσάκι κύλησε προς το υπνοδωμάτιο. Ξάπλωσε κάτω από μια λεπτή λευκή κουβέρτα. Δεν ξέρω γιατί την είχε ανάγκη. Εξω είχε ζέστη. Ισως να την είχε πλέξει η Καλλί, η γυναίκα του. «Συνεχώς έπλεκε», μου είχε πει κάποτε. «Αρχισε με τα πουλόβερ στη δικτατορία και από τότε δεν σταμάτησε». 

Ο αγαπημένος του γάτος έτρεξε προς τη βεράντα. Ο ξύλινος Δον Κιχώτης του σπιτιού τον περίμενε, να εποπτεύσουν μαζί την Αθήνα από ψηλά.

Σελιδοδείκτης 14.12.2015

Σελιδοδείκτης 77ος

Λεωνίδας Κύρκος

Εκ βαθέων

επιμέλεια Πέτρος Παπασαραντόπουλος

εκδόσεις ΕΠΙΚΕΝΤΡΟ

Θεσσαλονίκη 2009

γράφει ο Νίκος Μαραντζίδης

Ο Νέστορας της Αριστεράς

Ο Λεωνίδας Κύρκος διαμόρφωσε, άθελά του προφανώς, μια σχέση πατρική αλλά και αντιφατική με πολλούς από τη δική μου γενιά. Για τους 40άρηδες και 50άρηδες «πρώην ρηγάδες», το πρόσωπο του Κύρκου ταυτίστηκε με την παρουσία του ΚΚΕ εσωτερικού στην πολιτική ζωή της μεταπολίτευσης.

«Ρηγάς» και εγώ της δεκαετίας του ΄80, δεν ήμουν από τους «κυρκικούς». Οι ευαισθησίες μου επηρεάστηκαν πολύ περισσότερο από την, ανατρεπτική για την εποχή εκείνη, σκέψη του Μιχάλη Παπαγιαννάκη- λυπάμαι βαθιά, μόνο που δεν πρόλαβα να του το πω. Με ενοχλούσε, σχεδόν με εξόργιζε, που ο Λεωνίδας, όπως τον φωνάζαμε όλοι, ήταν ταυτόχρονα αφοσιωμένος στην κομμουνιστική του ταυτότητα και στην (συναισθηματική κυρίως) προάσπιση του παρελθόντος αλλά και του παρόντος του Κομμουνισμού (με εξόργιζε ιδιαίτερα η ανοχή του απέναντι στον ολοκληρωτισμό και τη βαρβαρότητα του Τσαουσέσκου). Επιπλέον, η πεισματάρικη προσήλωσή του στους κοινοβουλευτικούς θεσμούς και το δημοκρατικό παιχνίδι άφηνε ακάλυπτη τη νεανική μου ορμή και αφέλεια. Αν για το πρώτο είχε άδικο (το κατανόησε εξάλλου σταδιακά ο ίδιος), η στάση του στο δεύτερο ζήτημα υπήρξε για όλους εμάς που είχαμε την τύχη να περάσουμε «τα καλύτερά μας χρόνια» στους κόλπους της ανανεωτικής Αριστεράς του ΄70 και του ΄80 ένα μεγάλο μάθημα. Ο Κύρκος υπήρξε συστηματικά αρνητής, οποιασδήποτε μετάθεσης της πολιτικής αντιπαράθεσης πέρα από το πεδίο των δημοκρατικών και κοινοβουλευτικών θεσμών. Για το μάθημα αυτό, εγώ προσωπικά τού είμαι ευγνώμων. 

In memoriam Λεωνίδας Κύρκος

γράφει ο Σταύρος Τσακυράκης

Με κάποια απόσταση από τον θάνατο του Λεωνίδα Κύρκου θα ήθελα να εξηγήσω για ποιον λόγο τον εκτιμώ βαθιά, γιατί τον θεωρώ όχι απλώς ως τον σπουδαιότερο πολιτικό της Αριστεράς (αυτό δεν θέλει δα και πολύ ρώτημα) αλλά ως μία από τις πιο σημαντικές πολιτικές μορφές της σύγχρονης Ελλάδας. Δεν θα αναφερθώ στην προσωπικότητά του. Είναι γνωστό ότι διέθετε πολλά χαρίσματα τα οποία γοήτευσαν πολλούς ανθρώπους, πολύ περισσότερους από όσους κατά καιρούς τον ψήφισαν. Εδώ ο Λεωνίδας Κύρκος με ενδιαφέρει αποκλειστικά ως πολιτικός, με ενδιαφέρει να εξετάσω ποιες από τις πολιτικές ιδέες που πρότεινε στην κοινωνία παραμένουν ισχυρές και άξιες θαυμασμού.

Οι Στόχοι του Έθνους

Σήμερα, ημέρα μνήμης, σε καιρούς αναστοχασμού, διαβάζω ξανά τις ΣΤΙΓΜΕΣ του Λεωνίδα Κύρκου. Από το τρίτο στη σειρά βιβλίο,  με τη δική του "εισαγωγή", το ιστορικό ντοκουμέντο του ΚΚΕ Εσωτερικού, "Οι Στόχοι του Έθνους". [Α.ΣΤΕΓΟΣ]

γράφει ο Λεωνίδας Κύρκος

"Τα χρόνια που ακολούθησαν την επιβολή της δικτατορίας έγιναν πολλές αναλύσεις γιατί έγινε το χουντικό πραξικόπημα επί πρωθυπουργίας του Παναγιώτη Κανελλόπουλου, που ήταν αρχηγός της ΕΡΕ, και με κυβέρνηση το πολιτικό επιτελείο της Δεξιάς.

Θεωρώ ότι σωστότερη προσέγγιση είναι ότι ο πυρήνας της συντηρητικής παράταξης, οι οικονομικοί υποστηρικτες της και οι ξένοι "προστάτες", είχαν τρομάξει από τη συνεχή άνοδο του λαϊκού κινήματος. Από τη στήριξη που είχε από ολόκληρη την κοινωνία και από τη δυναμική της ανάπτυξής του. Σε τέτοιες ώρες η κεφαλαιοκρατία βάζει στην άκρη όλη τη θεωρία περί ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ατομικών ελευθεριών και συνταγματικών εγγυήσεων, αποκαλύπτοντας το στυγνό της πρόσωπο, αυτό της βίας. Ένα μάθημα βεβαιωμένο από την Ισορία, που δεν πρέπει να ξεχνιέται. 

Σε μια τέτοια ανάλυση βασίστηκε, μετά την πτώση της Χούντας, η εισήγησή μου στην Κεντρική Επιτροπή του ΚΚΕ εσωτερικού, με τίτλο "Οι Στόχοι του Έθνους στη μεταβατική φάση προς τη θεμελίωση της Δημοκρατίας", ένα αληθινά επαναστατικό κείμενο, που δεν κατανοήθηκε. 

Ο αναγνώστης ας μου επιτρέψει να το παραθέσω ολόκληρο". 

Διαβάστε ολόκληρο το κείμενο ντοκουμέντο του ΚΚΕ Εσωτερικού.

Λεωνίδας Κύρκος ΣΤΙΓΜΕΣ ΙΙΙ, βιβλιοπωλείον της ΕΣΤΙΑΣ, Αθήνα 2009

Κώστας Κάρης 1954-2014

Το νήμα της ζωής του κόπηκε απόψε. Ο καλός μας σύντροφος Κώστας Κάρης πέθανε, μετά από σύντομη μάχη με τον καρκίνο, στα 60 του χρόνια. Η κακή είδηση από την εφημερίδα Η ΑΥΓΗ.

Από τα φοιτητικά του χρόνια στο χώρο της ανανεωτικής αριστεράς, ακολουθεί την πολυκύμαντη πορεία της: ΕΚΟΝ ΡΦ, ΚΚΕ Εσωτερικού, ΕΑΡ, Συνασπισμός, μέλος της ΕΕ της ΔΗΜΑΡ, εκλεγμένος από το 2ο συνέδριό της. 

Για τον Κάρη θα γράψουν όσοι τον έζησαν και τον γνώρισαν από κοντά. Το "τετράδιο" συμμετέχει στο πέθνος για τον θάνατό του με ένα δικό του κείμενο. Γράφει, στην ΑΥΓΗ, τον Μάιο του 2010, για το βιβλίο του Λεωνίδα Κύρκου Εκ Βαθέων, Επιμέλεια Πέτρος Παπασαραντόπουλος, Εκδόσεις Επίκεντρο, Θεσσαλονίκη 2009. 

Η αγωνία του Κώστα Κάρη είναι να μην κοπεί το νήμα της ανανεωτικής αριστεράς. Ο τίτλος του άρθρου είναι σήμερα εξαιρετικά επίκαιρος...

Οι δύο μορφές του ολοκληρωτισμού

γράφει ο Πέτρος Παπασαραντόπουλος

Η επίθεση των τραμπούκων, οπαδών του ερυθρού ολοκληρωτισμού, στον καθηγητή Νίκο Μαραντζίδη αποδεικνύει ότι δεν υπάρχει καμία διαφορά στις μεθόδους τους από εκείνες των υποστηρικτών του μαύρου ολοκληρωτισμού. Όπως είχε εύστοχα παρατηρήσει η Χάνα Άρεντ, ο ολοκληρωτισμός έχει δύο μορφές, το ναζισμό και τον σταλινισμό.

Ακριβώς επειδή οι τραμπούκοι επικαλούνται την Αριστερά, είναι απαραίτητο για εκείνη την Αριστερά, που αναγνωρίζει τον εαυτό της στην παράδοση του Διαφωτισμού και του Ορθολογισμού, να καταδικάσει με τον πλέον απερίφραστο τρόπο την πολιτική βία, ιδίως εκείνη που συντελείται στο όνομά της. Ακριβώς όπως είχε κάνει ο Λεωνίδας Κύρκος μετά τα γεγονότα του Δεκεμβρίου του 2008 που δήλωσε ότι "οι τάχατες αντιεξουσιαστές, οι τάχατες αναρχικοί, οι κουκουλοφόροι, οι ποικιλώνυμοι δειλοί ταραχοποιοί και κάποιοι ανώριμοι νεαροί που κάνουν σύγχυση ανάμεσα στα επαναστατικά γεγονότα και σε ευκαιρίες για πλιάτσικο, και κάποιοι άλλοι που αρέσκονται να παίζουν τους κλέφτες και αστυνόμους, ήταν οι ήρωες αυτών των ταραχών που βύθισαν στην απόγνωση εκατοντάδες καταστηματάρχες και χιλιάδες εργαζομένους, που έχασαν τις δουλειές τους και το γλίσχρο μεροκάματο. Όλους αυτούς που τους κατηγορώ στο όνομα της ιστορίας του εργατικού κινήματος, τους ΑΠΑΓΟΡΕΥΩ να επικαλούνται το όνομα της Αριστεράς. Δεν έχουν, ούτε μπορούσαν να έχουν καμία σχέση μαζί της. Και τους κατηγορώ ακόμα μία φορά σαν προβοκάτορες, εχθρούς της Δημοκρατίας. Και τους καλώ, αν έχουν κουκούτσι μυαλό και αίσθημα ευθύνης, να εγκαταλείψουν τις άθλιες μεθόδους τους και να εξαφανιστούν από τη δημόσια ζωή".

Σε αυτό το πνεύμα, είναι ιδιαίτερα θετική η κατηγορηματική αποδοκιμασία της επίθεσης στον Νίκο Μαραντζίδη από το ΠΑΣΟΚ που υπογραμμίζει ότι "οποιαδήποτε χρήση ή απειλή χρήσης βίας, ανεξαρτήτως των δήθεν ιδεολογικών προσχημάτων της, συντελεί στον εκφασισμό της ελληνικής κοινωνίας", όπως και από τον εκπρόσωπο τύπου της ΔΗΜΑΡ. Σε ότι αφορά στον ΣΥΡΙΖΑ, η λακωνική ανακοίνωση του γραφείου τύπου "εκφράζουμε τον αποτροπιασμό μας και την καταδίκη μας για τη βίαιη επίθεση που δέxθηκε ο καθηγητής Ν. Μαραντζίδης", είναι θετική και διορθωτική δημοσιεύματος της Αυγής που απλώς ανέφερε ότι τρεις "νεαροί" επιτέθηκαν στον Νίκο Μαραντζίδη.


από την προσωπική σελίδα του κ. Παπασαραντόπουλου στο fb

Ακούστε τη Φυσαρμόνικα !

[πρόταση]: διαβάστε το κείμενο συνοδεία -όποιας εκτέλεσης προτιμάτε- την "Ωδή της Χαράς"

Α.ΣΤΕΓΟΣ

γράφει η Αριστέα Πλεύρη

Χρόνια το κουβεντιάζουμε. Στις ταβέρνες, στα καφέ, στους κυριακάτικους περιπάτους, στις βραδινές συνάξεις στα σπίτια. "Αυτή η πόλη δεν μας αξίζει", λέμε, συχνά με θυμό και συχνότερα με απογοήτευση. Δεν αξίζει ούτε σε μας, ούτε στην ιστορία της. Οι μεγαλύτεροι αναπολούν κουβέντες και γεγονότα -τον Δημήτρη Μητρόπουλο να παίζει έργα του Λευτέρη Αλεξίου. Κάποιοι ανακαλούμε στη μνήμη μας  Αυγουστιάτικα φεγγάρια με τον Αλβιν Εϊλι, τη Γκίζελα Μάι και το Μπερλίν Ανσάμπλ. Αναζητούμε την εποχή της έκθεσης του Γκρέκο που εμπνεύστηκε ο Νίκος Γιανναδάκης. Νοσταλγούμε τις βόλτες στη ζωντανή ύπαιθρο με τα ζηλευτά προϊόντα. Και οι νεότεροι, γκρινιάζουν: Πόλη βρώμικη, με κυκλοφοριακό χάος, χωρίς πολιτισμό, χωρίς προοπτική, χωρίς κοινωνική πολιτική, αφιλόξενη και για τους ίδιους τους δημότες της. 

     

Δεν είναι αυτό το Ηράκλειο της βαριάς του κληρονομιάς, το Ηράκλειο της Κρητικής Σχολής Αγιογραφίας, δεν είναι το πνευματικό Ηράκλειο της εποχής του Καζαντζάκη, των Αλεξίου,  της Αρχαιολογικής Εταιρείας του Χατζιδάκι και του Ξανθουδίδη, του Παρλαμά. Σήμερα το Ηράκλειο είναι μια πολιτεία που έχει γυρίσει την πλάτη της στις ένδοξες εποχές της, αλλοτριωμένη, χωρίς όραμα, χωρίς ψυχή, με μια πρόχειρη εργολαβίστικη πρακτική που προσπαθεί να μας πείσει πως κάτι κάνει. Και μεις, αριστεροί, δεξιοί, αδιάφοροι και απολιτίκ, δημότες πάντως της ίδιας πόλης, προσπαθούμε κατασκευάζοντας επιχειρήματα να αποποιηθούμε τις ευθύνες μας.

Μάνος Χατζιδάκις... Με την πένα του Λεωνίδα Κύρκου

Σαν σήμερα, στις 23 Οκτωβρίου του 1925, γεννήθηκε στην Ξάνθη ο Μάνος Χατζιδάκις. 

Η μουσική, η ποίηση, ο λόγος του μας συντροφεύει. Δεν αρκεί μια μέρα - η γενέθλια- να μπει στην καθημερινότητα μας "ένας γνήσιος Έλληνας" , "ένας Μεγάλος Ερωτικός". 

Σήμερα συνεισφέρω - με την πένα του Λεωνίδα Κύρκου - μια ακόμα πτυχή από την προσωπικότητα του Χατζιδάκι.  Ο "λόγος" λοιπόν στον Λεωνίδα...

Ο Κύρκος για τον Γιάνναρο

Σήμερα λείπουν και οι δυό τους... Ο Γιάνναρος έφυγε πολύ νωρίς, σαν σήμερα το μακρινό 1997. Ο Λεωνίδας τον τίμησε... Σε πολιτικό μνημόσυνο, στο Παγκράτι, το Δεκέμβριο του ίδιου έτους. Η πορεία του Γρηγόρη Γιάνναρου στο κομμουνιστικό και στη συνέχεια στο ανανεωτικό αριστερό κίνημα, αλλά και οι αντιλήψεις του για τις σχέσεις της Αριστεράς με το ΠΑΣΟΚ, ήταν τα βασικά σημεία της αναφορά του. 

Αναδημοσιεύουμε σήμερα ένα χαρακτηριστικό και επίκαιρο απόσπασμα. Η σκέψη και η πράξη τους μας συντροφεύουν... [ Α.ΣΤΕΓΟΣ ]