Σωτήριες για την Ευρώπη οι μεταναστευτικές ροές.
Οι εκτιμήσεις της Eurostat για την πληθυσμιακή εξέλιξη
στην Ευρωπαϊκή Ένωση των 28 και στα κράτη-μέλη της
γράφει ο Γρηγόρης Τσιούκαςδιδάκτωρ Νομικής του ΑΠΘ
με εξειδίκευση στο δίκαιο κατάστασης αλλοδαπών
Με αφορμή την τρέχουσα προσφυγική κρίση και τη μεγάλη αύξηση των
μεικτών μεταναστευτικών ροών που σημειώθηκε το 2015 τόσο στην Ελλάδα,
όσο και στην ΕΕ, σκόπιμο είναι να ανατρέξει κανείς στις στατιστικές και
τις προβλέψεις της ευρωπαϊκής στατιστικής υπηρεσίας (Eurostat) σχετικά
με το δημογραφικό ζήτημα στην ΕΕ και τα κράτη μέλη της και πως αυτό
αναμένεται να επηρεαστεί στον ένα ή τον άλλο βαθμό από την εξέλιξη των
μεταναστευτικών και προσφυγικών ροών.[1]
Μια τέτοια προσφυγή στις
μελέτες της Eurostat είναι σκόπιμη ανεξάρτητα από τα πολιτικά
συμπεράσματα ή τις πολιτικές προτάσεις στις οποίες μπορεί να καταλήξει
για σειρά κρίσιμων –και εν τέλει υπαρξιακού χαρακτήρα για την ίδια την
ΕΕ και τα κράτη μέλη της– θεμάτων, από τη στάση απέναντι στην τρέχουσα
συγκυρία του μεταναστευτικού/προσφυγικού ζητήματος, έως το μέλλον του
κοινωνικοασφαλιστικού συστήματος αλλά ακόμη και τον πυρήνα του αξιακού
και πολιτειακού μοντέλου της ΕΕ.
Είναι επίσης σκόπιμη ανεξάρτητα από τις όποιες μεθοδολογικού
χαρακτήρα επιφυλάξεις ή τα εύλογα ερωτήματα ως προς τον βαθμό
εγκυρότητας των στοιχείων και προβλέψεων που υιοθετεί η ευρωπαϊκή
στατιστική υπηρεσία. Και αυτό γιατί σε κάθε περίπτωση τα όποια πολιτικά
συμπεράσματα και οι συνακόλουθες πολιτικές προτάσεις για τα ζητήματα που
αναδεικνύονται από τις εν λόγω μελέτες είναι αναγκαίο να εδράζονται σε
δεδομένα. Την ίδια στιγμή, όσες επιφυλάξεις και να έχει κανείς για την
εγκυρότητα των δεδομένων αυτών, ιδίως μάλιστα για τις προβολές εξέλιξής
τους στο μέλλον, δεν παύουν να αποτελούν στοιχεία υπαρκτών και δύσκολα
αμφισβητούμενων τάσεων. Τάσεων που ακόμη και αν δεν επαληθευτούν πλήρως
αποτυπώνουν, ωστόσο, μεγέθη που οφείλει κανείς να λάβει πολύ σοβαρά
υπόψη του και να μην τα παρακάμψει με ευκολία.[2]
Σύμφωνα λοιπόν με τα στοιχεία της ευρωπαϊκής στατιστικής αρχής ο
συνολικός πληθυσμός της ΕΕ των 28 κρατών-μελών ανέρχεται σήμερα σε
περίπου 508 εκατομμύρια ανθρώπους. Ο αντίστοιχος αριθμός στις ίδιες
χώρες το 1960 ήταν της τάξης των 406 εκατομμυρίων. Τα τελευταία 50
χρόνια υπήρξε δηλαδή μια αύξηση του πληθυσμού περίπου 102 εκατομμυρίων
ανθρώπων. Ο ρυθμός της αύξησης αυτής ανερχόταν το 1960 σε περίπου 3,3
εκ. ετησίως και έχει σήμερα μειωθεί σημαντικά, ανερχόμενος το 2014 σε
περίπου 1,1 εκ. Περαιτέρω, η αύξηση του πληθυσμού το 2014 οφειλόταν
μόλις κατά 200.000 περίπου σε φυσική αύξηση (νέες γεννήσεις) και κατά
900.000 περίπου σε αφίξεις μεταναστών που πρακτικά σημαίνει ότι το 85%
της συνολικής αύξησης του πληθυσμού το 2014 οφειλόταν κατά κύριο λόγο σε
θετικό μεταναστευτικό ισοζύγιο.[3]