γράφει ο Γιώργος Τσιάκαλος
Πληθαίνουν τον τελευταίο καιρό οι αναφορές
πολιτικών στο γνωστό απόφθεγμα, σύμφωνα με το οποίο, δεν υπάρχει πιο
επικίνδυνος άνθρωπος από τον αχάριστο. Σχημάτισα πάντως την εντύπωση ότι οι
περισσότεροι βλέπουν στην αχαριστία μια απειλή για το σύστημα ανήθικης-
συναλλαγής, στο οποίο, γενιές ολόκληρες πολιτικών θεμελίωσαν τη σταδιοδρομία
και τη ζωή τους.
Όμως, για την κοινωνία αλλού βρίσκεται η επικινδυνότητα του
φαινομένου της αχαριστίας.
Η φύση των αχάριστων ανθρώπων και οι γενεσιουργές
αιτίες της αχαριστίας έχουν περιγραφεί ήδη από πολύ νωρίς. Χαρακτηριστική είναι
η σχετική περιγραφή του Καρτέσιου στο έργο του «Τα πάθη της Ψυχής» («Εκδόσεις
Κριτική», σελ. 217): «Το ελάττωμα αυτό χαρακτηρίζει αποκλειστικά τους
ανάλγητους και ηλίθια υπερόπτες ανθρώπους που θεωρούν ότι τα πάντα τους ανήκουν
δικαιωματικά ή τους ανόητους που δε συλλογίζονται καθόλου τις ευεργεσίες που
δέχονται ή τέλος τους ανίσχυρους και ελεεινούς εκείνους οι οποίοι, έχοντας
συναίσθηση της αδυναμίας τους και της ανάγκης στην οποία βρίσκονται, επιζητούν
με ευτελείς μεθόδους την έμπρακτη υποστήριξη των άλλων, όταν όμως έχουν ήδη
δεχθεί τη βοήθειά τους, τους μισούν, επειδή θεωρούν ότι τους εξαπάτησαν. Και
τούτο συμβαίνει, είτε διότι δεν έχουν την απαραίτητη βούληση, για να τους
ανταποδώσουν την ευεργεσία, είτε διότι έχουν αποβάλει κάθε ελπίδα ότι θα
μπορέσουν να την ανταποδώσουν και φαντάζονται ότι όλοι είναι ιδιοτελείς όπως
και οι ίδιοι και ότι κανείς δεν πράττει το καλό, αν δεν ελπίζει να ανταμειφθεί
γι’ αυτό».
