Σελιδοδείκτης 15.02.2016

Σελιδοδείκτης 86ος

Νικόλας Σεβαστάκης 

Άντρας που πέφτει

εκδόσεις ΠΟΛΙΣ

Αθήνα 2015

"Άντρας που πέφτει" του Νικόλα Σεβαστάκη

γράφει ο Κυριάκος Αθανασιάδης

Δέκα μέρες τον έτρωγε η σκέψη του σημειώματος με τα λόγια αποχαιρετισμού. Άνθρωπος που έγραφε μια ζωή υπηρεσιακά σημειώματα, έπρεπε να βάλει επιτέλους κάποιο ύφος στο χαρτί. Είχε σχεδιάσει να το αφήσει δίπλα στην ψωμιέρα, μέσα σ’ έναν γαλανόλευκο φάκελο. Μόνο η αρχή όμως φαινόταν εύκολη:

Αγαπημένη μου Μαριάννα [κάτι τέτοιο]                                                       

Ύστερα όμως; Είχε τα κότσια να γράψει επιτέλους την αλήθεια ή θα κρυβόταν και από το ίδιο του το τέλος;

[«Ο αυτόχειρας της βροχής», σσ. 31-32].

Στη δεύτερη συλλογή διηγημάτων του, ο Νικόλας Σεβαστάκης εξακολουθεί να σμιλεύει την ίδια φόρμα που εγκαινίασε με την προηγούμενη συλλογή του, τη «Γυναίκα με ποδήλατο» (επίσης από τις Εκδόσεις Πόλις), επιμένοντας στο ίδιο στυλ και οξύνοντάς το, εκείνο τον τρόπο που θέλει να αποσπάς από την (καθημερινή, προσωπική) ιστορία κομμάτια, χοντρές ή πιο φίνες φέτες, και να τις παρουσιάζεις ολόκληρες μεν και ταυτόχρονα αποκομμένες από τον κορμό τους —αυτό βέβαια είναι εν πολλοίς και ο ορισμός του διηγήματος—, χωρίς να νοιάζεσαι τόσο να διηγηθείς μία υπόθεση, όσο να αφηγηθείς, όχι μόνο για την καθαυτό χαρά της αφήγησης, αλλά και για να ακουστεί αυτή το πολύ συγκεκριμένο, κρύφιο, απελευθερωτικό τρέμουλο των πολύ δυνατών συναισθημάτων. 

Τα "νέα" μέτωπα και η αντιστροφή της Ιστορίας

γράφει ο Νικόλας Σεβαστάκης 

Μία από τις αγαπημένες λέξεις της πολιτικής του προηγούμενου αιώνα ήταν η λέξη «μέτωπο». Δάνειο από τη στρατιωτική ορολογία και άλλη μία απόδειξη της αρχαίας συσχέτισης ανάμεσα στην τέχνη της πολιτικής και στην τέχνη του πολέμου.

Στη γενεαλογία της Αριστεράς ήταν, κατά κανόνα, κάτι «λαϊκό» και δημοκρατικό. Στην κληρονομιά μιας ορισμένης Δεξιάς έγερνε πάντα προς το εθνικό. Το μέτωπο ή αλλιώς ο πλατύς σχηματισμός μάχης που εγγυάται - αν βεβαίως επιτύχει τον στόχο του - νίκες κατά του αντιπάλου. Και υπήρξε, έτσι, κυρίως εναντιωματικό και αντιπολιτευτικό. Οχι πάντα βέβαια. Τα τελευταία χρόνια όμως οι αναφορές στο ένα ή άλλο μέτωπο συνδέθηκαν οργανικά με το αντι-Μνημόνιο. Ο,τι άλλο προτάθηκε ως μέτωπο (λ.χ. τα ποικίλα μέτωπα της λογικής) παρέμεινε σε στενό κύκλο και δίχως κοινωνικό σώμα.

Η έσχατη κατάληξη

γράφει ο Νικόλας Σεβαστάκης

Το παράδοξο είναι ότι χρειαζόταν ένα μνημόνιο της Αριστεράς. Όχι αυτό που έρχεται τώρα. Γιατί αυτό που έρχεται τώρα δεν είναι συνέπεια της ''ήττας-συνθηκολόγησης'' όπως ισχυρίζονται οι κλαίουσες ψυχές ούτε αποτέλεσμα της ευρω-δικτατορίας όπως διαλαλούν οι από τα αριστερά καταγγέλλοντες το νέο Μνημόνιο. 

Το σημερινό μνημόνιο είναι περισσότερο η έσχατη απόληξη της αυτο-παραίτησης της ριζοσπαστικής Αριστεράς από το ρόλο της ως δύναμης μετασχηματισμού μέσα στην κρίση και πέραν της κρίσης. Είναι σημείο κατάληξης μιας Αριστεράς που πολιτεύτηκε συστηματικά απευθύνοντας κολακείες σε όλες σχεδόν τις ομάδες συμφερόντων και τα πλέγματα αιτημάτων του ελληνικού χώρου, τοπικά, κλαδικά, οικογενειακά [άσχετα αν αλληλοσυγκρούονται και λογικά και οικονομικά, αυτό βεβαίως κρύβεται πάντα μέσα στα διάφορα μέτωπα του Όχι που ζεσταίνονται απλώς από τα μίση].
 

Χρειαζόταν όμως ένα σύμφωνο συμμετοχής της μη ολοκληρωτικής Αριστεράς στη ''διαχείριση της κρίσης''. Χωρίς τις τρεις μαινάδες: τον εθνικισμό των αναθεμάτων, την ιδέα ότι υπάρχει εύκολη διέξοδος ''αρκεί να το θέλουμε'', την αλαζονεία της ηθικής υπεροχής.
 

Τώρα βέβαια κάποιοι θα ζήσουν την έκσταση της διάσπασης με κείμενα χιλίων και δύο χιλιάδων λέξεων για να αποδείξουν πως χρειάζονται νέες πλατείες. Το 2011 είναι εδώ μαζί με το `44, το 1917 κλπ. Ένας σατιρικός (ένας Μπουλγκάκοφ) θα είχε υλικό για να γράφει...

11.08.2015

Αναρτήθηκε στο fb και δημοσιεύεται εδώ με την άδεια του συγγράφεα. Το "τετράδιο" παρακολουθεί από κοντά τη σκέψη και τη γραφή του κ. Σεβαστάκη.

Ο κ. Νικόλας Σεβαστάκης γεννήθηκε στο Καρλόβασι της Σάμου το 1964. Σπούδασε πολιτικές επιστήμες στην Πάντειο και πολιτική θεωρία στο Ινστιτούτο Πολιτικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Lyon II της Γαλλίας. Η διδακτορική του διατριβή αναφέρεται στη χαϊντεγγεριανή κριτική της τεχνικής και της νεωτερικότητας. Ασχολήθηκε με την ποίηση, το δοκίμιο, την κριτική και περιστασιακά με τη μετάφραση. Από το 1999 διδάσκει πολιτική και κοινωνική φιλοσοφία, αρχικά στο τμήμα Κοινωνιολογίας του Πανεπιστημίου του Αιγαίου, και από το 2006 ως αναπληρωτής καθηγητής στο τμήμα Πολιτικών Επιστημών του ΑΠΘ. Μέσα από μια σειρά βιβλίων και άρθρων του, έχει ασχοληθεί με ζητήματα κριτικής της ιδεολογίας και της νεωτερικότητας. Ζει στη Θεσσαλονίκη. 

 

Ένας άλλος λόγος και τόνος

γράφει ο Νικόλας Σεβαστάκης

Πέρα από δίκες προθέσεων ή ασκήσεις καχυποψίας θα πω το εξής: ο σημερινός λόγος και οι κυρίαρχοι τόνοι του (στο Παρίσι με τη συνέντευξη Βαρουφάκη / Σαπέν, στην τηλεόραση του Γιάννη Δραγασάκη) προεικονίζουν έναν δρόμο, μια λογική πολιτικής διαπραγμάτευσης. Με ασάφειες, με αρκετές αποσιωπήσεις, με βολικές ερμηνείες, ίσως, αλλά, παρόλα αυτά, έναν δρόμο ευρωπαϊκό. 

Τι σημαίνει αυτό; Κρατώ κάποια θετικά νομίζω σημεία: αποστασιοποίηση από τον συνοπτικό αντι-γερμανισμό, υιοθέτηση μιας έννοιας κοινωνικού συμβολαίου, αποδοκιμασία μέχρι και του πανίσχυρου στο φαντασιακό της Αγανάκτησης σχήματος ''Νότος εναντίον Boρρά''...Με άλλα λόγια: η πολιτική διαμάχη, ακόμα και η στιγμή της σύγκρουσης σε βασικά σημεία, δεν χρειάζεται προσφυγή σε κατηγορίες ηθικού στιγματισμού του άλλου, στην άθλια θανατόφιλη "προδοτολογία'' που φλογίζει αυτές τις μέρες πολλά απ` τα ριζοσπαστικά timelines και τα μετατρέπει σε έκτακτα δικαστήρια.
 

Δεν έχω καμιά επάρκεια για τεχνικοοικονομικές παρατηρήσεις σχετικά με τις πιθανότητες επιτυχίας ή αποτυχίας μιας πολιτικής διαπραγμάτευσης. Διαβάζω πολλές πρόωρες ''φιλελεύθερες" νεκρολογίες / καταστροφολογίες και άλλες τόσες radical μεγαλοστομίες που συγχέουν τη λύση του ελληνικού προβλήματος με την κατάρρευση του νεοφιλελεύθερου καπιταλισμού... Αυτό που αισθάνομαι όμως είναι ότι μόνο μια πολιτική διαπραγμάτευση απαλλαγμένη όσο το δυνατό από εθνικιστικούς και αντιστασιακούς λυρισμούς, από φαντάσματα ηρωισμού και ικριώματα υποτέλειας, μόνο μια διαπραγμάτευση που αρχίζει με τη θετικότητα ενός στόχου [ τι θέτω ως προτεραιότητα στόχων] και όχι από το πόσο αντιπαθής ή ξινός είναι ο συνομιλητής μου, μόνο μια τέτοια σχέση κομίζει νόημα στη συγκυρία που ζούμε. 

Υπάρχουν βέβαια πολλά ιδεολογικά, πρακτικά και ψυχολογικά εμπόδια για ένα τέτοιο ποιοτικό άλμα. Μα για αυτό θα έχουμε να πούμε πολλά τις εβδομάδες που έρχονται...

από την προσωπική σελίδα του κ. Σεβαστάκη στο facebook

Σελιδοδείκτης [ 14.07.2014]

Ο σελιδοδείκτης -μια νέα στήλη- κάνει τα πρώτα της βήματα. Κάθε Δευτέρα θα συναντάει βιβλία και θα μεταφέρει μια πρόταση ανάγνωσης. Βιβλία που διαβάσαμε ή και εκείνα που μας περιμένουν υπομονετικά. Έτσι, για να αποφύγουμε τον υποκειμενισμό της δικής μας ανάγνωσης, καταξιωμένες πένες της κριτικής οδηγούν την παρουσίαση. 

Σελιδοδείκτης 4ος:  Νικόλας Σεβαστάκης Γυναίκα με ποδήλατο εκδόσεις Πόλις, 2014

γράφει η κ. Μικέλα Χαρτουλάρη