Συμπληρώθηκαν φέτος τριάντα χρόνια από τον θάνατο του Ιταλού κομμουνιστή
ηγέτη Ενρίκο Μπερλινγκουέρ (1922-1984). Από την πολιτική κληρονομιά που
άφησε είναι περισσότερο γνωστή η συμβολή του στη συμφιλίωση της
κομμουνιστικής παράδοσης με την πολιτική δημοκρατία και τον πλουραλισμό.
Θυμόμαστε επίσης τις προσπάθειές του για τη θεμελίωση του
ευρωκομμουνισμού, τη στρατηγική του ιστορικού συμβιβασμού, τους
προβληματισμούς του για το «ηθικό ζήτημα» κ.ά. Λιγότερο γνωστή είναι η
πρόταση της «δίκαιης λιτότητας» που διατύπωσε, στην οποία αναφέρεται το
ακόλουθο άρθρο του Ιταλού συγγραφέα Αλεσάντρο Λεογκράντε. Το άρθρο αυτό
δημοσιεύτηκε στο περιοδικό «Lo Straniero».
07.06.2014
Άρθρο του Αλεσάντρο Λεογκράντε για τον Ενρίκο Μπερλινγκουέρ
Τον Ιανουάριο του 1977, ο Ενρίκο Μπερλινγκουέρ έβαλε στην ημερήσια
διάταξη της ιταλικής πολιτικής συζήτησης την ιδέα της λιτότητας. Το
έκανε με δύο περίφημες ομιλίες του, που έγιναν με χρονική απόσταση λίγων
ημερών, στη Ρώμη και στο Μιλάνο. Πρόκειται για δύο ομιλίες μεγάλης
σημασίας, που τότε δέχτηκαν περισσότερες επικρίσεις παρά επιδοκιμασίες.
Αξίζει όμως να τις ξαναδιαβάσουμε και να τις αναλύσουμε, επειδή
περισσότερο από τη σύλληψη του ευρωκομμουνισμού και από τη ρήξη με τη
Σοβιετική Ενωση (η οποία άλλωστε έγινε με μεγάλη καθυστέρηση) ή την
κριτική στην κομματοκρατική διαφθορά, η πρόταση της λιτότητας ως
μοναδικής διεξόδου φανέρωνε μια πιο διαυγή αντίληψη της μελλοντικής
κρίσης, που ήταν κρίση του συστήματος, κρίση ολόκληρης της ιταλικής
κοινωνίας και όχι μόνον του κομματικού συστήματος.
