Σελιδοδείκτης 30.11.2015

Σελιδοδείκτης 75ος

Ζωρζ Σιμενόν
Το μπλε δωμάτιο
μετάφραση: Αργυρώ Μακάρωφ,
εκδόσεις Άγρα, Αθήνα 2003

Εγκλωβισμένοι στο «Μπλε δωμάτιο»

γράφει ο Νίκος ΔΑΒΒΕΤΑΣ

Η μεταφορά στην οθόνη του κλασικού πια νουάρ μυθιστορήματος του Ζωρζ Σιμενόν «Το μπλε δωμάτιο», από τον Γάλλο σκηνοθέτη Ματιέ Αμαλρίκ, και η επιτυχία της ταινίας στο Φεστιβάλ των Καννών το 2014, έδωσαν την απαραίτητη ώθηση ώστε να ξαναδούμε στις προθήκες των βιβλιοπωλείων το αριστουργηματικό έργο του διάσημου Βέλγου συγγραφέα.

«Το μπλε δωμάτιο» θεωρείται κλασικό του είδους, γιατί κατά κάποιο τρόπο η διαλεύκανση του μυστηρίου αγγίζει το τραγικό, έτσι όπως το αντιλαμβάνονταν οι αρχαίοι ημών πρόγονοι, επιβεβαιώνοντας εκείνους τους θεωρητικούς της λογοτεχνίας που επισήμαναν ότι ο «Οιδίπους τύραννος» και η «Μήδεια» ίσως είναι τα πρώτα αστυνομικά έργα στην ιστορία της ανθρωπότητας.

Ως γνωστόν, στα έργα του Ζωρζ Σιμενόν δεν υπάρχουν σίριαλ-κίλερ, καταδιώξεις αυτοκινήτων και μαχαιρώματα. Τα πάντα κινούνται αθόρυβα, υπαινικτικά, οδηγώντας στην κορύφωση του δράματος χωρίς λεκτικά εφέ και εντυπωσιακά ευρήματα.

Μη πετάξεις τίποτα #16

[...] Βιβλία, χαρτιά, στοίβες οι εφημερίδες, σκόρπια τα περιοδικά. Χάρτινοι φάκελοι και αποκόμματα. Η μυρωδιά του χαρτιού ανάμικτη με εκείνη ενός φτηνού ελληνικού καπνού για τσιμπούκι. Ένα μικρό γραφείο με παραλληλογράφο. Κάποια σχέδια που δεν τελείωσαν ποτέ. Δύο πολυθρόνες που έδιναν καθημερινά μάχη για να μην εκτοπιστούν στη μικρή βεράντα που ανοιγόταν έξω από το "σαλόνι". Βιβλία και χαρτιά[...]

Αν αποφάσιζε κάποτε να τακτοποιήσει το...καθιστικό του, τούτα τα μικρά διαμαντάκια θα τα έβαζε σε φάκελο πορτοκαλί.  Μέχρι τότε θα τα παρουσιάζει εδώ.  Με μια σειρά που έχει στο κεφάλι του...

   
Α.ΣΤΕΓΟΣ

"Μη πετάξεις τίποτα..."  Την τελευταία μέρα του μήνα στο "τετράδιο εξόδου".

"οι τόποι που αγαπάμε οι τόποι που μας προλαβαίνουν στην αγάπη"

Αποσπάσματα ημερολογιακών σημειώσεων, επιστολών και ποιητικών κειμένων του Θωμά Γκόρπα για τις πόλεις που αγάπησε [1]

Τους ήξερα τους παριζιάνικους καφενέδες. Μια ζωή πίσω στο Μεσολόγγι τότε που χαρτόπαιζα ανάμεσα σε δυο εισιτήριες εισαγωγικές εξετάσεις.

Παρίσι 11.3.1976

Τα δεύτερα, δικά μου! 29.11.2015

Οι ήσυχες μέρες είναι ένας μεγάλος μύθος. Ένας έρωτας  θα έρθει στη ζωή σου. Μια κληρονομιά. Ένας θάνατος. Μια ελπίδα. Μια μετακόμιση, μιαν αναστάτωση, μια τρικυμία. 

Στον έρωτα και στον θάνατο αδύναμος

Στην κληρονομιά ανέτοιμος

Στην ελπίδα ανοικτός, στην μετακόμιση μόνος

Στην αναστάτωση ακμαίος

Στην τρικυμία στην στεριά. 

ΥΓ. Διαβάζουμε πάντα την Μαργαρίτα

Α.ΣΤΕΓΟΣ 29.11.2015

Κομμάτια σκόρπια

γράφει η Χρυσάνθη Βαμβακίδη

Ξάπλωσε στον καναπέ και κοιτώντας το ταβάνι προσπάθησε να ενώσει το παζλ της ζωής της. Τα λάθη, τα σωστά, τις αλήθειες, τα ψέματα, τις στιγμες, τα γέλια, τα χαμόγελα, τα κλάματα, τους έρωτες, τις αγάπες, τις πόλεις, Εκείνον, που δεν ταίριαζε πουθενά, τις φίλες, τους φίλους, τους ξένους, τους γνωστούς, τους "λίγο", τους "πολύ". Προσπάθησε μα εκεινο το κομμάτι που δεν ταίριαζε πουθενά δεν την βοηθούσε! 

Δυόμιση ώρες έμεινε εκεί, προσπαθώντας να πείσει τον εαυτό της πως μπορεί να ενώσει τα κομμάτια. Ξαφνικα άρχισε να γελάει, να γελάει δυνατά με εκείνο το κομμάτι. Παρελθόν, παρόν και μέλλον αρνούνταν πεισματικά να το τοποθετήσουν σε μια θέση. Ακόμη ένα λάθος, αυτή τη φορά λάθος συναίσθημα. Γελούσε ενώ έπρεπε να κλαίει. Ήρθε αντιμέτωπη ξανά με την ανημποριά να βάλει σε τάξη τη ζωή της. Μια ανημποριά που τείνει να γινει αδιέξοδο. Άρχισε να κλαίει γοερά ξορκίζοντας το τελευταίο λάθος. Έκλεισε τα ματια κι ανακάτεψε ξανά τα κομμάτια. 

Σηκώθηκε από τον καναπέ, έκανε μερικά βήματα και σωριάστηκε στο πάτωμα. Κάρφωσε το βλέμμα της στον αρμό από τα πλακάκια. Εκεί δεν υπήρχαν κομμάτια παρά μόνο μικρές ευθείες γραμμές. Διάλεξε μια και την περπάτησε με τη σκέψη της. 

Αποκοιμήθηκε. Χάθηκε στα όνειρα της. Εκεί τα κομμάτια ταίριαζαν μεταξύ τους κι εκείνη χόρευε επάνω τους με ένα κόκκινο φόρεμα και φωνάζε πως η ζωή ειναι ωραία κι ο έρωτας δεν εχει τέλος. Κι έτσι όπως χόρευε και φώναζε έδωσε μια και σκόρπισε τα κομμάτια.

Το "τετράδιο εξόδου" με χαρά φιλοξενεί μια ιστορία της φίλης  Χρυσάνθης Βαμβακίδη σε μια συνεργασία που φιλοδοξεί να πλουτίσει με τη ματιά της την δική μας οπτική. Η Χρυσάνθη ζει και εργάζεται στη Λάρισα. 

Πατριώτες είμαστε, χρήσιμοι ηλίθιοι δεν είμαστε!

Μια συγκροτημένη τοποθέτηση του φίλου Σπ.Λυκούδη. 

Ο λιτός λόγος των ΜΕΤΑρρυμιστών 

μπορεί να προσφέρει θετικά. 

Ελπίζω να έβλεπε ΣΚΑΙ χθες το πρωί ο κ. Στ.Θεοδωράκης.

"τετράδιο εξόδου"

Σπύρος Λυκούδης: Πατριώτες είμαστε, χρήσιμοι ηλίθιοι δεν είμαστε!

Συνέντευξη στο ΣΚΑΙ και στους δημοσιογράφους Β. Λυριτζή και Δ. Οικονόμου

Εσείς κ. Λυκούδη, θα πάτε μεν στην συνάντηση των πολιτικών αρχηγών, δεν θέλετε δε

Εμείς θα πάμε γιατί θα ανταποκριθούμε με θεσμικό τρόπο στη θεσμική πρόσκληση. Προφανώς θα πάμε για να ακούσουμε γιατί προσκαλούμαστε, ο έχων την πρωτοβουλία τι ζητάει , τι θέλει και γιατί μας προσκαλεί. Από εκεί και πέρα θέλω να κάνω 2-3 σχόλια επί της ουσίας. Άκουσα προσεκτικά τον κ. Σεβαστάκη πριν. Σε ένα πλαίσιο προσπάθειας προσέγγισης των θεμάτων μέσα σε κλίμα εθνικής ευθύνης λέει,  «αλλάζουν τα ζητήματα στο προσφυγικό, διευρύνονται τα όρια της συζήτησης και επίσης το ασφαλιστικό θα  μας πάει πολλά χρόνια μπροστά  άρα χρειάζεται να δούμε τι γίνεται». Υπάρχει και ένα τρίτο θέμα που το αποφεύγει να το πει ο κ. Σεβαστάκης προφανώς,  είτε γιατί δεν το πιστεύει είτε γιατί δεν θέλει να το πει. Δηλαδή «παιδιά αποτύχαμε. Και επειδή αποτύχαμε ήρθε η ώρα να αναζητήσουμε μια ευρύτερη συνεννόηση σε μια πολιτική λύση». Ξέρετε, εάν αυτό δεν λεχθεί, όλη η προσπάθεια για συνεννόηση πάει στον αέρα.

Γκορπισμός [απόσπασμα]

του Μάριου Χάκκα

στην καλή φίλη του "τετραδίου", Μαρία Κ.

Γκορπισμός, και ελαφρά νευρασθένεια.

...

[...] όπως ένας ποιητής προκύπτει από κάποιον άλλον, ο Εγγονόπουλος από τον Εμπειρίκο κι ο Γκόρπας από τον Γκόρπα.

...

Γκόρπα, Γκόρπα, (Ποιος είναι; Να πα να τον μάθετε) μόνο εμείς ψιλιαστήκαμε, μόνο εμείς πήραμε τόσο σοβαρά αυτή την υπόθεση, γι' αυτό κι όλα τριγύρω πολτός, φρενολογικές κλινικές, από δω προκύπτουν τ' αναρχούμενα κείμενα, τα γραφτά μας χωρίς κώλο ούτε μύτη. Δεν υπάρχει για μας κοινωνικό ψεύδος είτε γιατί ήρθαμε πολύ νωρίς, είτε πολύ αργά, δεν υπάρχει συγγραφικό ψεύδος γιατί διαλυθήκαμε μαζί με τα πράγματα και πού να κάθεσαι τώρα να συνθέτεις;

...

Εγώ σε σχέση μ` αυτούς οφελήθηκα, κάπνισα κανα-δυό εκατοντάδες χιλιάδες τσιγάρα, άπλωσα τα μαλλιά μου τη νύχτα, το σώμα μου στην ακροθαλασσιά.

...

Κι αν θα υπάρξω, είμαι τώρα πια βέβαιος, δε θα οφείλεται στα γραφτά μου, αλλά στις πράξεις μου, στα κορίτσια που χάιδεψα, στους φίλους που φίλεψα παρηγοριά κι εγκαρτέρηση, για όσο καιρό φυσικά θα υπάρξουν κι αυτοί. 

...

Μάριος Χάκκας, ΑΠΑΝΤΑ, εκδόσεις ΚΕΔΡΟΣ, Αθήνα 1986

Χρίστος Ρουμελιωτάκης Οι μέρες εκείνες

ποιητικό ανθολόγιο

Οι μέρες εκείνες

Πέρασαν τόσα χρόνια
κι όμως θυμάμαι ακόμη
τη μέρα εκείνη πάνω στη γέφυρα`
φυσούσε ένας αέρας απαλός
και συ έγερνες πάνω μου
και τραγουδούσες
αστέρι και φεγγάρι μου`
ύστερα ο αέρας δυνάμωσε
και ξαφνικά αρχίσαμε να πετούμε,
πετούσαμε χαμηλά
πάνω από τις στέγες,
πάνω από τα δέντρα,
πετούσαμε, πετούσαμε-
έτσι ήταν οι μέρες εκείνες
γεμάτες μικρά αλλεπάληλα θαύματα.

Χρίστος Ρουμελιωτάκης Ξένος ειμί και άλλα ποιήματα, εκδόσεις τυπωθήτω, Αθήνα 2009

φωτογραφία της Λένας Μαλινάκη 

Η Λένα Μαλινάκη γεννήθηκε στα Χανιά. Είναι μαθηματικός, συνταξιούχος εκπαιδευτικός δημόσιας δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Ζει στο Ηράκλειο.

Περί βλασφημίας ο λόγος

H Ένωση Αθέων κατέθεσε εκ νέου αίτημα για την κατάργηση των αναχρονιστικών άρθρων:

Άρθρο: 198 – Κακόβουλη βλασφημία
Άρθρο: 199 – Καθύβριση θρησκευμάτων

στην πρόσφατη, όπως και στην προηγούμενη, διαβούλευση για την τροποποίηση του ποινικού κώδικα, βλέποντας ότι για ακόμα μία φορά αφήνονται στο απυρόβλητο.
 

Τα άρθρα αυτά έχουν γίνει αφορμή για την σύλληψη ή και δικαστική δίωξη, ακόμα και καταδίκη, πολιτών, καλλιτεχνών και θεατρικών συντελεστών, κωμικών, bloggers, ακόμα και λεξικογράφων σε πολυάριθμες περιπτώσεις στη χώρα μας (Φίλιππος Λοίζος-Γέρων Παστίτσιος, Corpus Cristi, Καβαλλιεράτος, Gerhard Haderer-»Η ζωή του Χριστού», Outlook, M.Scorcese- Τελευταίος Πειρασμός, slang.gr κ.α.).

Τα άρθρα αυτά αντί να προστατεύουν την κοινωνική ειρήνη, τελικά την διαταράσσουν σφόδρα καθώς νομιμοποιούν την βία του όχλου και προσβάλλουν ευθέως το ανθρώπινο δικαίωμα της ελευθερίας της Γνώμης και Έκφρασης. Το πρόσφατο παράδειγμα της καταδίκης του Φίλιππου Λοΐζου δείχνει ότι γίνονται ακόμα και εργαλείο για να προστατεύονται θρησκευτικοί παράγοντες από την νόμιμη και απαραίτητη κριτική για αθέμιτες πρακτικές που εφαρμόζονται καθημερινά, όπως η διασπορά ψευδών ειδήσεων και η εκμετάλλευση της ευπιστίας των πολιτών.  

Να σημειωθεί τέλος ότι, εξ όσων γνωρίζουμε, η βλασφημία τιμωρείται σε ελάχιστες χώρες στον κόσμο, και από τις Ευρωπαϊκές χώρες πλέον μόνο στην Ελλάδα, την Ρουμανία, και την Ιρλανδία. Η βλασφημία είναι ένα έγκλημα χωρίς θύμα, και βλάσφημη από μόνη της για το υπέρτατο ον, αν υπήρχε: αλίμονο αν το υποτιθέμενο υπέρτατο ον χρειάζεται τη νομοθεσία του (Ελληνικού) Κράτους για να προστατευθεί.

Η φωτογραφία είναι επιλογή του "τετραδίου". Ακόμα στην εποχή του Καντιώτη είμαστε...

 


Η Γυναίκα [απόσπασμα]

[απόσπασμα]

Χώμα και βδέλλες ανακάτευε τώρα το νερό. Μια εικόνα στεριάς ήρθε και έμεινε στα μάτια της γυναίκας. Τα μάτια να κλείνουν, να τσούζουν, να πονούν. Στο γυμνό της κορμί χέρια να πίνουν, να τρυπούν και να τρυπώνουν, να γλεντούν. Απομίμηση είναι η ζωή. Μια περιπέτεια θαλάσσης. Χέρια ήτανε, βδέλλα είναι. Ροφούσε αίμα, ιδρώτα, κόπο. Την προκοπή, την ελπίδα ρουφούσε. Βδέλλα αδηφάγα, μοχθηρή. «Μη χάσω το ξύλο», φώναξε. «Μη χάσω το ξύλο», ούρλιαξε κάτω από ένα πελώριο κύμα. Βυθίζεται στις δίνες. Θυμάται τα υγρά σκαλιά, τα υγρά κελιά της ζωής της. Τώρα ένα ξύλο κρατά, τότε ένα βλέμμα ζητούσε. Να μη χαθεί. Να την κρατήσει. «Να μη χάσω εσένα, να μη χαθώ εγώ», χάραξε στη φυλακή της. Με τα νύχια της, όπλο μοναχικό στη στεριά της. Χάθηκαν πολλές φορές. Βρέθηκαν ξανά, λιγότεροι και πολλαπλά κτυπημένοι. Κάποιοι χάθηκαν στο ίδιο τους το σπίτι. Κάποιοι πέρασαν απέναντι. Δεν άντεξαν. Κάποιοι χάθηκαν στο βιός τους. Ένα τρύπιο σπίτι τους πλάκωσε. Καλύτερα στα κύματα. Πιάστηκε από ένα κατάρτι, που ξέβρασε η θάλασσα. Καρφώθηκε σε ένα καρφί. Μια μικρή κηλίδα αίμα έβαψε το μαύρο. Εκείνος είχε τρία, μα αναστήθηκε, όπως λένε οι γραφές. Και εκεί σταμάτησαν τα θαύματα.

Κασσάνοι Ηρακλείου,
Πρωτομαγιά 2015

πρώτη δημοσίευση στη σελίδα του λογοτεχνικού ιστολογίου Στο Λάκκο ιστορίες γραφής, 01.10.2015

 

Δυο λαμπρές σειρές κλασικής ξένης πεζογραφίας

γράφει ο Δημήτρης Φύσσας

To ότι όλα τα μίντια (φυσικά, ηλεκτρονικά, οπτικοακουστικά) κατακλύζονται από αφιερώματα στο βιβλίο τρεις ορισμένες περιόδους του χρόνου (τώρα, Πάσχα και καλοκαίρι) εμφανίζεται σε μια πρώτη ματιά  στοιχείο αρνητικό, γιατί δείχνει ότι η φιλαναγνωσία είναι μια τάση που χαρακτηρίζεται από έντονη εποχικότητα.

Σε μια δεύτερη ματιά, ωστόσο, η οπτική αλλάζει: ας πούμε, τ΄ αφιερώματα θα μπορούσαν να λείπουν ολωσδιόλου- ευτυχώς δε λείπουν θα μπορούσαν να περιορίζοντα μόνο στα μπεστ σέλερ- ευτυχώς δεν περιορίζονται θα μπορούσαν να στηρίζονται αποκλειστικά στα δελτία Τύπου των εκδοτών- κι όμως ένα ποσοστό δημοσιογράφων βιβλίου επιμένει να διαβάζει πρώτα και να παρουσιάζει μετά τέλος, όταν ο κόσμος των δυνητικών αναγνωστών/ωστριών  είναι γονατισμένος σε μεγάλο ποσοστό από τη φτώχεια είναι ακόμα πιο αναμενόμενο απ΄ ό,τι συνήθως να ψωνίζει βιβλία (για δώρο σε άλλους ή εις εαυτόν/ήν) σε γιορτές και σχόλες: τότε μπορεί ν’ αγοράσει και τότε έχει χρόνο και διάθεση να διαβάσει.

Ο/η δημοσιογράφος βιβλίου, σαν ενδιάμεσος μεταξύ των εκδοτών και των δυνητικών αναγνωστών έχει το μεγάλο πλεονέκτημα να διαβάζει δωρεάν  τα βιβλία που του στέλνουν οι εκδότες, είτε από μόνοι τους, είτε μετά από αίτημά το/της. Αν είναι φιλαναγνώστης/ώστρια (που, διάβολε, πρέπι να είναι, αφού κάνει αυτή τη δουλειά), αυτό αποτελεί ήδη ικανοποιητική αμοιβή. Η αμοιβή προσαυξάνεται, όταν, παρουσιάζοντας στους/στις  αναγνώστες/ώστριες τις επιλογές του/της, βλέπει με ικανοποίηση ότι αυτές έχουν απήχηση.

Καθημερινές ιστορίες ΙΙ

Ένας λοχαγός δεν ήξερε να χορεύει.
Ένας βοσκός δεν ήξερε να διαβάζει και να γράφει.
Ο πρώτος έμαθε, χόρεψε ένα τανγκό, πληγώθηκε. Ημέρα Χριστουγέννων.

Ο ήρωας μου προσπάθησε.
Δεν πρόφτασε, δεν έμαθε, πληγώθηκε και υπέκυψε.

Τα γράμματα έμειναν ανεπίδοτα.



φωτογραφία: από τα χειρόγραφα του "τετραδίου"

Σελιδοδείκτης 23.11.2015

Σελιδοδείκτης 74ος

 Κώστας Φιλίνης

Θεωρία των παιγνίων και πολιτική στρατηγική

β` έκδοση,  ΘΕΜΕΛΙΟ, Αθήνα 2008

γράφει ο Γιώργος Πιέρρος

Ο Βαρουφάκης, ο Φιλίνης και η Θεωρία των Παιγνίων

Και τώρα που καταλάγιασαν τα σχόλια και η βροχή δημοσιευμάτων για τον πρώην Υπουργό Οικονομικών Γιάνη Βαρουφάκη, ας αναρωτηθούμε: πόσο κοστίζει λίγο show με αντισυστημικό περιτύλιγμα; Πόσο κοστίζει η αλαζονεία και η κενότητα; Πόσο πουλιούνται μερικές ατάκες με εξυπνακίστικο ύφος; Όπως αποδεικνύει ο Γιάνης Βαρουφάκης, πολύ ακριβά. Μπορεί σαν Υπουργός Οικονομικών να οδήγησε την χώρα ένα βήμα πριν τον όλεθρο, μπορεί να αποδείχθηκε τελικά καταστροφική και όχι δημιουργική η ασάφεια του, αλλά εκείνος κέρδισε πολλά από αυτήν.

Τα δεύτερα, δικά μου! [22.11.2015]

Κλείνω τα μάτια
Βλέπω στα δικά σου
Ψάχνω τα χέρια
Σε αγγίζω.

Εδώ μοιραζόμαστε χρώματα.

Τα μάτια μου, σύννεφα φορτωμένα.

Τα χέρια σου γεμάτα ουρανούς.

  

ΥΓ. Διαβάζουμε πάντα την Μαργαρίτα

Α.ΣΤΕΓΟΣ 08.11.2015